Julita Sawicki
Kolka niemowlęca to przejściowe zaburzenie, które dotyka zdrowych, prawidłowo rozwijających się maluchów poniżej 5. miesiąca życia. Objawia się napadami niepokoju i płaczu, które występują bez wyraźnej przyczyny i bywają sporym wyzwaniem dla rodziców. Choć kolka sama w sobie nie jest chorobą, a etapem dojrzewania układu pokarmowego, potrafi skutecznie zakłócić rodzinny spokój. Jak ułatwić dziecku (i sobie) ten trudny czas?
Dlaczego u niemowląt pojawia się kolka?
Kolka niemowlęca to zaburzenie czynnościowe, którego przyczyny nie zostały jednoznacznie wyjaśnione. Podejrzewa się, że u podłoża tego problemu leży niedojrzałość układu pokarmowego niemowlaka. Jelita dopiero uczą się sprawnego trawienia, co sprzyja zaleganiu treści pokarmowej i jej nasilonej fermentacji bakteryjnej. W efekcie dochodzi do nadmiernego gromadzenia się gazów, które prowadzą do wzdęć, napięcia brzuszka i bolesnych skurczów.
Drugim potencjalnym czynnikiem są błędy podczas karmienia. Maluch, który zbyt łapczywie pije mleko, nieprawidłowo chwyta pierś czy smoczek, alboprzyjmuje na raz zbyt obfite porcje, łatwo połyka nadmiar powietrza. W ten sposób zwiększa się objętość gazów w przewodzie pokarmowym.
Inne możliwe przyczyny kolki niemowlęcej to:
- zaburzenia mikrobioty jelitowej,
- nietolerancja laktozy,
- nadwrażliwość na białko mleka krowiego,
- przebodźcowanie dziecka (np. hałas, napięcie emocjonalne)[1].
Jak wspierać dziecko w trakcie kolki niemowlęcej?
Choć trudno jest całkowicie zapobiec kolce, istnieją sposoby, które mogą złagodzić dolegliwości i sprawić, że maluch poczuje się lepiej.
Przede wszystkim zadbajmy o prawidłową technikę karmienia – mniejsze porcje podawane częściej, odpowiednia pozycja dziecka i regularne odbijanie po posiłku pomagają zmniejszyć ilość połykanego powietrza.
Pomocny bywa także delikatny masaż brzuszka, wykonywany okrężnymi ruchami zgodnie z ruchem wskazówek zegara, który rozluźnia mięśnie, stymuluje perystaltykę jelit i ułatwia odprowadzanie gazów. Ulgę mogą przynieść również ciepłe okłady lub kąpiel. Warto wypróbować też inne metody, np.:
- podciąganie nóżek malucha do brzuszka,
- noszenie w chuście,
- kontakt skóra do skóry,
- monotonny szum w otoczeniu,
- lekkie kołysanie.
Co zawierają leki na kolkę niemowlęcą?
Jeśli naturalne sposoby zawodzą, możemy podać dziecku preparat na kolki na bazie symetykonu. Mechanizm jego działania jest prosty i czysto fizyczny. Substancja ta zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu powstających w jelitach, dzięki czemu pękają, a ich zawartość może zostać wchłonięta lub wydalona. W ten sposób przyczyniamy się do złagodzenia uciążliwych objawów kolki.
Co istotne, symetykon nie wchłania się do krwiobiegu – działa wyłącznie miejscowo w przewodzie pokarmowym. Nie zaburza też procesów trawienia, nie wpływa na florę jelitową i jest wydalany w niezmienionej formie. Dzięki temu może być stosowany nawet u najmłodszych dzieci. Symetykon dla niemowląt występuje w postaci kropli, które można wygodnie podać na łyżeczce lub zmieszać z pokarmem[2].
Kolka niemowlęca to trudny, ale przejściowy etap w życiu dziecka i jego rodziców. Na szczęście istnieje wiele metod łagodzenia odczuwanego przez malucha dyskomfortu. Pamiętajmy, że jeżeli napady płaczu budzą niepokój, warto skonsultować się z pediatrą, by wykluczyć inne przyczyny problemu.
[1]Rurarz, A., Ratajczak, K., Feleszko, W., (2016). Kolki niemowlęce. Pediatria i Medycyna Rodzinna 12(4) : 413-418.
[2]Pandey, G. S., Patil, M. T., Vir, D. K., Pandey, P. M., & Pathan, R. A. (2020). Exploring formulation and evaluation of simethicone medicated chocolate formulation for anti-flatulence effect. World Journal of Pharmaceutical Research, 9(14): 970-985.
