Julita Sawicki
Katar, ból gardła lub gorączka często pojawiają się w najmniej dogodnym momencie – wieczorem, w weekend albo wtedy, gdy choruje już kilka osób w domu. Dlatego jeszcze przed sezonem infekcyjnym warto sprawdzić, czy mamy sprawny termometr oraz podstawowe leki i środki potrzebne do łagodzenia najczęstszych dolegliwości. Nie trzeba kupować wielu preparatów na zapas. Ważniejsze jest dobranie ich do wieku i stanu zdrowia domowników oraz poznanie ich składu i zasad stosowania.
Co powinno się znaleźć w domowej apteczce na sezon przeziębień?
Zawartość apteczki należy dopasować do wieku domowników, ich chorób przewlekłych i przyjmowanych leków. Podstawowy zestaw może obejmować:
-
sprawny termometr – przed sezonem warto sprawdzić baterię;
-
lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy – najczęściej paracetamol lub ibuprofen;
-
roztwór soli fizjologicznej do nosa – pomaga nawilżyć błonę śluzową, rozrzedzić wydzielinę i ułatwić oczyszczanie nosa;
-
preparat udrażniający nos – nie należy stosować go dłużej, niż wskazuje ulotka;
-
środek łagodzący ból gardła – jego postać trzeba dostosować do wieku; tabletki do ssania nie są odpowiednie dla małych dzieci ze względu na ryzyko zadławienia;
-
lek przeznaczony do stosowania od pierwszych oznak przeziębienia – na przykład Imupret®, lek roślinny dostępny w postaci kropli doustnych i tabletek drażowanych [1,2];
-
strzykawkę lub miarkę do podawania leków w płynie – domowa łyżeczka nie umożliwia dokładnego odmierzenia dawki;
-
jednorazowe chusteczki, maseczki i środek do dezynfekcji rąk – przydają się, gdy trzeba ograniczyć przenoszenie infekcji na innych domowników.
Nie każdy potrzebuje wszystkich wymienionych produktów. Wieloskładnikowe leki na przeziębienie mogą zawierać substancje działające na objawy, których chory wcale nie ma. Przed zakupem warto więc sprawdzić skład oraz przeciwwskazania, a później przechowywać każdy preparat w oryginalnym opakowaniu razem z ulotką. Raz na kilka miesięcy należy też skontrolować terminy ważności i oddać przeterminowane leki do odpowiedniego punktu zbiórki, na przykład apteki, która je przyjmuje.
Leczenie objawowe a leczenie przyczynowe infekcji – czym się różnią?
Leczenie objawowe nie jest skierowane przeciwko drobnoustrojom, które wywołały zakażenie. Jego celem jest zmniejszenie konkretnych dolegliwości, aby pacjent mógł łatwiej odpocząć, zasnąć lub przyjmować płyny. Paracetamol i ibuprofen łagodzą ból oraz obniżają gorączkę, preparaty zmniejszające obrzęk błony śluzowej mogą czasowo udrożnić nos, a miejscowe środki stosowane na gardło ograniczają ból i podrażnienie.
Leczenie przyczynowe jest ukierunkowane na drobnoustrój odpowiedzialny za zakażenie albo określony etap jego namnażania. Przykładami są antybiotyki stosowane w konkretnych infekcjach bakteryjnych oraz leki przeciwwirusowe przeznaczone do leczenia określonych zakażeń, między innymi grypy lub COVID-19. Preparaty te mają ściśle ustalone wskazania i nie można stosować ich zamiennie.
W przypadku przeziębienia podział ten wymaga jednak doprecyzowania. Infekcję może wywołać wiele różnych wirusów, a nie ma jednego leku przeciwwirusowego przeznaczonego do rutynowego leczenia każdego przeziębienia. Antybiotyki także nie działają na wirusy, dlatego nie należy stosować ich w leczeniu przeziębienia, o ile lekarz nie rozpozna bakteryjnego powikłania wymagającego takiej terapii [3].
Nie wszystkie leki stosowane podczas infekcji można jednak opisać wyłącznie jako łagodzące objawy albo bezpośrednio zwalczające jej przyczynę. Niektóre z nich wpływają również na procesy uczestniczące w przebiegu zakażenia, na przykład na odpowiedź immunologiczną organizmu. Nie oznacza to automatycznie, że są elementem leczenia przyczynowego w ścisłym znaczeniu. Dlatego przy wyborze preparatu należy kierować się jego zarejestrowanym wskazaniem, a nie ogólnymi hasłami takimi jak „zwalcza infekcję” czy „usuwa jej przyczynę”.
Jak przygotować apteczkę dla całej rodziny?
Jedna domowa apteczka może służyć wszystkim domownikom, ale nie każdy znajdujący się w niej lek będzie odpowiedni zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci.
Aby uniknąć pomyłek:
-
wydziel osobne miejsce na leki dla dzieci i oznacz je w czytelny sposób;
-
zachowaj oryginalne opakowanie i ulotkę każdego leku – przed podaniem preparatu każdorazowo sprawdź właściwą dawkę, zwłaszcza u dziecka, u którego może ona zależeć od wieku i aktualnej masy ciała;
-
do preparatów w płynie dołącz odpowiednią miarkę lub strzykawkę;
-
nie podawaj dziecku zmniejszonej „na oko” porcji leku dla dorosłych;
-
przechowuj leki poza zasięgiem dzieci, w miejscu suchym i nienarażonym na wysoką temperaturę, chyba że producent zaleca inne warunki.
Jeżeli ktoś w rodzinie przyjmuje leki na stałe, przed dołączeniem kolejnego preparatu warto zapytać farmaceutę o możliwe interakcje. Trzeba też uważać na wieloskładnikowe leki na przeziębienie. Produkty o różnych nazwach handlowych mogą zawierać tę samą substancję czynną, na przykład paracetamol, a ich równoczesne zastosowanie grozi przekroczeniem bezpiecznej dawki dobowej.
Imupret® – lek, który warto mieć w apteczce od pierwszych objawów
Imupret® może być stosowany przez kilka pokoleń – dzieci, rodziców i dziadków (imupret.pl). Jest to dostępny bez recepty lek roślinny przeznaczony do stosowania przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia [1,2].
Lek zawiera kompozycję siedmiu składników roślinnych: korzeń prawoślazu, kwiat rumianku, ziele skrzypu, liść orzecha włoskiego, ziele krwawnika, korę dębu i ziele mniszka lekarskiego. Wykazuje działanie przeciwwirusowe oraz działa immunomodulująco – wpływa na elementy odporności wrodzonej, między innymi fagocyty pochłaniające drobnoustroje oraz komórki NK rozpoznające zakażone komórki [2,3].
Imupret® jest dostępny w dwóch postaciach:
-
krople doustne Imupret® N są przeznaczone dla dzieci od 2. roku życia, młodzieży i dorosłych;
-
tabletki drażowane Imupret® mogą stosować dzieci od 6. roku życia, młodzież i dorośli [1,2].
Na opakowaniu kropli warto zapisać datę pierwszego otwarcia, ponieważ po otwarciu butelki można je stosować przez 6 miesięcy [2].
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego Imupret®, tabletki drażowane.
[2] Charakterystyka Produktu Leczniczego Imupret® N, krople doustne.
[3] Centers for Disease Control and Prevention. Manage Common Cold. 11.03.2026 [dostęp online 12.08.2026]
Nazwa produktu leczniczego: Imupret N, krople doustne; Imupret, tabletki drażowane. Produkt złożony. Krople doustne zawierają do 19,5% [v/v] etanolu. Postać farmaceutyczna: krople doustne; tabletki drażowane. Wskazania terapeutyczne do stosowania: Tradycyjnie stosowany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6b, 01-209 Warszawa.
Nazwa produktu leczniczego: Imupret, tabletki drażowane. Produkt złożony. Postać farmaceutyczna: Tabletki drażowane. Wskazania terapeutyczne do stosowania: Tradycyjnie stosowany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6B, 01-209 Warszawa.
